KGK Bağımsız Denetçilik Sınavı İçin Finansal Yönetim Konu Anlatımı

Finansal yönetim, KGK Bağımsız Denetçilik Sınavı kapsamında kavram ayrımları ve karar alanları bakımından dikkat gerektiren bir konudur. Özellikle finans, finansman ve finansal yönetim kavramlarının birbirinden ayrılması; yatırım, finansman ve kâr dağıtım kararlarının kapsamının bilinmesi; sermaye yapısı yaklaşımlarının karşılaştırılması sık sorulabilecek alanlardandır.

1. Finans, Finansman ve Finansal Yönetim Kavramları

Bu üç kavram birbiriyle ilişkili olsa da aynı anlama gelmez. Finans; kişi veya kurumların yararlanabileceği para, fon, kaynak ya da sermayeyi ifade eder. Finansman; ihtiyaç duyulan fonların sağlanmasıdır. Finansal yönetim ise sağlanan fonların en uygun alanlarda kullanılmasını anlatır. KGK açısından bu bölümde en önemli nokta, kavramların tanım bazında karıştırılmamasıdır.

2. Finansal Yönetimde Temel Karar Alanları

Finansal yönetimde üç temel karar alanı öne çıkar: yatırım kararları, finansman kararları ve dividant kararları.

Yatırım Kararları

Yatırım kararları dönen varlık ve duran varlık yatırımlarıyla ilgilidir. Bu kararlar kapsamında kısa ve uzun vadeli varlık bileşimine karar verilir. Ayrıca risk ve getiri birlikte değerlendirilir. Kaynağa göre risk ile getiri doğru orantılıdır. Bu nedenle daha yüksek risk taşıyan yatırımlarda daha yüksek getiri beklentisi bulunur.

Finansman Kararları

Finansman kararları, işletmenin fon ihtiyacının belirlenmesi ve bu ihtiyacın nasıl karşılanacağının saptanmasıyla ilgilidir. Varlıkların ne kadarının borçla, ne kadarının öz kaynakla finanse edileceği bu kapsamda değerlendirilir. Bu kararlarda risk ve maliyet dikkate alınır. Finansman kaynağının vadesi kısaldıkça risk artar, buna karşılık maliyet düşer. Riskten kaçınan işletmeler genellikle uzun vadeli borçlanmaya ağırlık verir.

Dividant Kararları

Dividant kararları elde edilen kârın ne kadarının işletmede bırakılacağı ve ne kadarının ortaklara dağıtılacağı ile ilgilidir. Kâr dağıtım politikasında işletmenin fon ihtiyacı, ilave fonların maliyeti, likidite durumu, nakit akışlarının düzenliliği, benzer firmaların politikaları ve hissedar beklentileri dikkate alınır.

3. Finansal Vadelerin Sınıflandırılması

Vadeler sürelerine göre üçe ayrılır. En fazla bir yıla kadar olan vadeler kısa vadedir. Bir yıldan üç yıla kadar olan vadeler orta vadedir. Üç yıldan daha uzun vadeler ise uzun vadedir. KGK sınav mantığında bu sınıflandırma doğrudan süre sorusu şeklinde gelebilir.

4. Dönen Varlıklar ve Faaliyet Döngüsü

Dönen varlıklar, çalışma veya işletme sermayesi olarak da ifade edilir. İşletmenin faaliyetlerini sürdürebilmesi için gerekli varlıklardır. En az yılda bir kez paraya dönüşebilen bu varlıklar, günlük faaliyetlerde ve kısa vadeli borçların ödenmesinde kullanılır. Hazır değerler, menkul kıymetler, alacaklar ve stoklar dönen varlıklar arasında yer alır.

Faaliyet döngüsü, nakdin hammadde stoklarına dönüşmesiyle başlar. Hammadde yarı mamule, yarı mamul mamule dönüşür. Mamulün satılmasıyla alacak doğabilir. Alacakların tahsili ile süreç yeniden nakde ulaşır. Nakde dönüşüm süreci ise nakdin tekrar nakde dönüşmesine kadar geçen süredir.

5. Duran Varlıklar ve Sermaye Bütçelemesi

Duran varlık yatırımları, gelecekte sağlanacak faydalar için sermayenin uzun süreli olarak yatırılmasıyla ilgilidir. Uzun vadeli yatırım kararı verme sürecine sermaye bütçelemesi denir. Toplam varlıklar içinde duran varlıkların artması riski artırır. Uzun vadeli yatırımlar daha yüksek risk taşıdığından beklenen getirilerinin de yüksek olması gerekir.

6. Borçla Finansman, Öz Kaynakla Finansman ve Oto Finansman

Borçla Finansman

Borçla finansman tahvil, bono ve kredi gibi araçlarla sağlanabilir. Borç finansmanında vade vardır. Faiz ve anapara ödemesi zorunludur. Ayrıca borçlanma nedeniyle ödenen faizler gider yazılabilir ve vergiden düşülebilir.

Öz Kaynakla Finansman

Öz kaynak, işletme ortaklarının haklarını gösterir ve toplam kaynaklardan borçlar düşüldükten sonra kalan kısmı ifade eder. Öz kaynak finansmanında vade yoktur. Anapara ödeme zorunluluğu bulunmaz ve faiz ödemesi yapılmaz. Öz kaynak yatırımcısına kâr payı ve sermaye kazancı sağlayabilir. Kâr payları vergiden düşülmez. Kaynağa göre öz kaynak finansmanının maliyeti yüksektir.

Oto Finansman

Oto finansman, işletmenin faaliyetleri sonucunda oluşturduğu kaynakların tamamını ya da bir kısmını işletmede bırakarak kendisini finanse etmesidir. Dağıtılmamış kârlar, yedek akçeler ve karşılıklar oto finansman kaynağıdır.

7. Sermaye Yapısı ve Etkileyen Faktörler

Öz kaynak ve borç bileşimine sermaye yapısı denir. Sermaye yapısını belirleyen içsel faktörler arasında işletmenin varlık yapısı, kârlılık durumu, büyüklüğü, risk derecesi, likidite derecesi ve borçlanma maliyeti yer alır. Vergi politikası da bu kapsamda sayılmıştır. Dışsal faktörler ise finansal piyasalara ilişkin unsurlar ve makroekonomik faktörlerdir.

8. Sermaye Yapısı Yaklaşımları

Net Gelir Yaklaşımı

Bu yaklaşıma göre borcun maliyeti farklı borçlanma düzeylerinde değişmez. Öz kaynak maliyeti de değişmez. Borcun maliyeti öz sermaye maliyetinden düşüktür. Borç oranı arttıkça ortalama sermaye maliyeti düşer ve bu durum işletme değerini artırır.

Net Faaliyet Geliri Yaklaşımı

Bu yaklaşıma göre borcun maliyeti farklı borçlanma düzeylerinde aynıdır. Borçlanma arttıkça öz sermaye maliyeti artar. Ortalama sermaye maliyeti tüm borç-öz sermaye bileşimlerinde değişmez. Buna bağlı olarak işletmenin değeri sermaye yapısına göre değişmez.

Geleneksel Sermaye Yapısı Yaklaşımı

Belirli bir borç oranına kadar borçlanma ortalama sermaye maliyetini düşürebilir. Ancak belirli bir noktadan sonra borç miktarının artması ortalama sermaye maliyetini yükseltir. Ağırlıklı ortalama sermaye maliyetinin en düşük olduğu nokta optimal sermaye yapısını ifade eder. İşletmeler bu noktaya kadar borçlanarak işletme değerini maksimize edebilir.

Modigliani-Miller Yaklaşımı

Bu yaklaşıma göre etkin piyasada işletmenin değeri sermaye yapısından etkilenmez. İşletme değerini sektör riski ve gelecekte yaratılacak nakit akışları belirler. Sermaye yapısı bu açıdan bağımsız kabul edilir.

9. Ağırlıklı Ortalama Sermaye Maliyeti

Ağırlıklı Ortalama Sermaye Maliyeti, işletmenin kullandığı çeşitli finansman kaynaklarının maliyetlerini birlikte değerlendirir. Her finansman kaynağının maliyeti, toplam kaynaklar içindeki payı ile ağırlıklandırılır. Sonrasında ağırlıklandırılmış kaynak maliyetlerinin ortalaması alınır. Burada temel mantık, tek bir kaynağa değil toplam finansman bileşimine bakılmasıdır.

10. Kâr Payı Yaklaşımları, Sinyal Etkisi ve Davranışsal Finans

Geleneksel Kâr Payı Yaklaşımı

Bu yaklaşıma göre daha fazla kâr payı dağıtılması hisse senedine olan ilgiyi artırır. İlginin artması hisse senedi fiyatını yükseltir. Yaklaşım, yatırımcıların riskten kaçındığı ve bugünkü kâr payını gelecekteki sermaye kazancına tercih ettiği düşüncesine dayanır.

Sinyal Etkisi

Sinyal etkisi, kâr paylarının gelecekteki durumu hakkında oluşan beklenti veya algıyı ifade eder.

Davranışsal Finans

Davranışsal finans, kişilerin kararlarında tam olarak rasyonel olmayabilecekleri varsayımına dayanır.

Modigliani-Miller Kâr Payı Yaklaşımı

Bu yaklaşıma göre işletme değeri gelecekteki nakit akışları ve riske göre belirlenir. İşletme değerinin kâr payı dağıtım politikasıyla bağlantılı olmadığı ileri sürülür. Bu görüşün tam rekabet koşullarının bulunduğu piyasalar için geçerli olduğu kabul edilir.

11. Finans Yöneticisinin Fonksiyonları

Finans yöneticisi finansal öngörülerde bulunur, finansal piyasalardaki kısa ve uzun dönemli fonların etkilerini değerlendirir, yatırım alternatiflerinin işletme değeri üzerindeki etkilerini araştırır. Bunun yanında dividant politikalarını oluşturur, sermaye yapısını oluşturur, fiyatlama politikasının satış ve kâr üzerindeki etkilerini değerlendirir, potansiyel birleşme ve satın almaları analiz eder ve uluslararası iş fırsatlarını değerlendirir.

KGK İçin Kritik Noktalar

KGK Bağımsız Denetçilik Sınavı açısından bu konuda en çok dikkat edilmesi gereken alanlar kavram ayrımlarıdır. Finans, finansman ve finansal yönetim aynı şey değildir. Dönen varlık ile duran varlık ayrımı net olmalıdır. Kısa vade, orta vade ve uzun vade sınırları karıştırılmamalıdır. Borç finansmanı ile öz kaynak finansmanının vade, ödeme zorunluluğu, vergi etkisi ve maliyet özellikleri birlikte düşünülmelidir. Sermaye yapısı yaklaşımlarında ise hangi yaklaşımın işletme değerini sermaye yapısına bağlı gördüğü, hangisinin bağımsız kabul ettiği mutlaka ayırt edilmelidir.

Sık Karıştırılan Bilgiler

• Finans kaynak demektir, finansman kaynak sağlama sürecidir, finansal yönetim ise sağlanan kaynağın kullanımıdır.
• Dönen varlıklar kısa sürede paraya dönebilen ve günlük faaliyetlerde kullanılan varlıklardır; duran varlıklar ise uzun süreli yatırımlarla ilgilidir.
• Borç finansmanında faiz ve anapara ödeme zorunluluğu vardır; öz kaynakta böyle bir zorunluluk yoktur.
• Borç faizleri vergiden düşülebilir; kâr payları vergiden düşülmez.
• Net Gelir Yaklaşımı işletme değerinin borç artışıyla yükselebileceğini kabul ederken, Net Faaliyet Geliri ve Modigliani-Miller yaklaşımı işletme değerini sermaye yapısından bağımsız ele alır.
• Sinyal etkisi ile davranışsal finans aynı kavram değildir.

Mini Özet

Finansal yönetim; fonların sağlanması, uygun alanlara yönlendirilmesi ve kârın dağıtımı gibi temel kararları kapsar. Dönen varlıklar kısa vadeli faaliyetlerin, duran varlıklar ise uzun vadeli yatırımların temelidir. Finansman kararlarında borç ve öz kaynak arasında risk-maliyet dengesi kurulur. Sermaye yapısı yaklaşımları, borçlanmanın işletme değeri üzerindeki etkisini farklı biçimlerde açıklar. Kâr payı politikalarında ise yatırımcı beklentileri, likidite ve fon ihtiyacı önemli rol oynar.

Sık Sorulan Sorular

Finans ile finansman arasındaki temel fark nedir?

Finans, para veya kaynak anlamına gelir. Finansman ise ihtiyaç duyulan bu kaynakların sağlanmasıdır.

Finansal yönetim neyi ifade eder?

Sağlanan fonların en uygun alanlarda kullanılmasını ifade eder.

Dönen varlıklar neden çalışma sermayesi olarak adlandırılır?

Çünkü işletmenin günlük faaliyetlerini sürdürmesine ve kısa vadeli borçlarını ödemesine hizmet eder.

Sermaye bütçelemesi ne demektir?

Uzun vadeli yatırım kararı verme sürecidir ve duran varlık yatırımlarıyla ilgilidir.

Borç finansmanı ile öz kaynak finansmanının en belirgin farkı nedir?

Borç finansmanında vade ile faiz ve anapara ödeme zorunluluğu vardır. Öz kaynak finansmanında ise vade ve faiz ödeme zorunluluğu yoktur.

Oto finansman hangi kaynaklardan oluşur?

Dağıtılmamış kârlar, yedek akçeler ve karşılıklardan oluşur.

Ağırlıklı Ortalama Sermaye Maliyeti nasıl düşünülmelidir?

İşletmenin kullandığı tüm finansman kaynaklarının maliyetlerinin, toplam kaynak içindeki paylarına göre birlikte değerlendirilmesi olarak düşünülmelidir.