Kısa Giriş
Türkiye’de turizm, doğal özellikler ile beşerî ve tarihi değerlerin bir araya gelmesiyle gelişir. KPSS’de bu konu genellikle turizm türlerini ayırt etme ve bir bölgedeki turizm faaliyetinin hangi özelliğe bağlı olarak geliştiğini bulma şeklinde sorulur.
Konu Anlatımı
Turizm faaliyetlerini anlamak için önce gelişmeyi sağlayan temel unsurları bilmek gerekir. Türkiye, hem doğal güzellikleri hem de tarihi birikimi sayesinde güçlü bir turizm potansiyeline sahiptir. Bu nedenle ülkede farklı turizm türleri aynı anda görülebilir.
Turizmin gelişmesinde ilk önemli etken doğal kaynaklardır. Kıyılar, dağlık alanlar, kar koşulları ve yer altından çıkan sıcak sular farklı turizm faaliyetlerini ortaya çıkarır. İkinci önemli etken ise kültürel ve tarihi varlıklardır. Tarihi eserlerin bulunduğu yerlerde kültür turizmi öne çıkar.
Türkiye’de deniz turizmi en çok kıyı kesimlerinde gelişmiştir. Burada belirleyici unsur kıyıların turizme elverişli olmasıdır. Sorularda kıyı bölgesi vurgulanıyorsa çoğu zaman deniz turizmi düşünülmelidir.
Kış turizmi ise yükselti ve kar şartlarıyla ilişkilidir. Yani her dağlık alan kış turizmi merkezi olmaz; uygun yükseklik ve yeterli kar örtüsü gerekir. KPSS’de bu bölümde neden-sonuç ilişkisi önemlidir.
Kültür turizmi, tarihi eserlerin ve kültürel mirasın bulunduğu alanlarda gelişir. Eğer bir yerde tarihî yapı, eski yerleşme veya kültürel değerler öne çıkarılıyorsa burada kültür turizminden söz edilir.
Termal turizm, jeotermal kaynaklara bağlıdır. Bu tür sorularda sıcak su kaynakları, kaplıca alanları veya yer altı ısısıyla ilgili ifadeler termal turizmi işaret eder.
KPSS Kritik Noktaları
- Turizm tek bir nedene bağlı gelişmez; doğal ve kültürel unsurlar birlikte etkilidir.
- Türkiye’nin turizm gücü, doğal güzellikleri ile tarihi zenginliklerinin birlikte bulunmasından kaynaklanır.
- Kıyı kesimleri deniz turizmiyle ilişkilendirilmelidir.
- Kış turizminde temel koşul uygun yükselti ve kar varlığıdır.
- Tarihi eserlerin yoğun olduğu yerlerde kültür turizmi öne çıkar.
- Jeotermal kaynak bulunan alanlar termal turizm açısından önem taşır.
Karıştırılan Bilgiler
Öğrencilerin en sık yaptığı hata, turizm türlerini sadece yer şekline göre değerlendirmektir. Oysa kıyıda olan her yer için aynı yorum yapılmaz; soru kökünde hangi turizm etkinliğinin vurgulandığına dikkat edilmelidir.
Bir başka karışıklık da kış turizmi ile dağlık alanların her zaman aynı kabul edilmesidir. Kış turizmi için yalnızca dağ bulunması yeterli değildir. Yükselti ile kar koşulları birlikte düşünülmelidir.
Kültür turizmi ile termal turizmin ayırımı da önemlidir. Tarihi eser varsa kültür turizmi, jeotermal kaynak varsa termal turizm ön plana çıkar.
Mini Özet
Türkiye’de turizm faaliyetleri doğal ve kültürel kaynaklara bağlı olarak gelişir. Kıyılarda deniz turizmi, uygun yüksek ve karlı alanlarda kış turizmi, tarihi eserlerin bulunduğu yerlerde kültür turizmi, jeotermal kaynak çevrelerinde ise termal turizm gelişme gösterir. KPSS’de esas olan, turizm türü ile onu geliştiren faktörü doğru eşleştirmektir.
