Kısa Giriş
Nokta, yazımda farklı görevlerle kullanılan temel noktalama işaretlerinden biridir. LGS Türkçe konularında özellikle tarihlerde ve saatlerde nasıl kullanıldığı sıkça yoklanır. Bu alt konuda önemli olan, noktanın tarih yazımında hangi durumlarda yer aldığını ve saat ile dakikayı nasıl ayırdığını doğru biçimde belirlemektir.
Konu Anlatımı
1. Tarihlerin Sayıyla Yazımında Nokta
Tarih gün, ay ve yıl olarak sayıyla yazıldığında bu bölümler arasına nokta konulabilir. Örneğin:
- 29.5.1453
Burada nokta; gün, ay ve yılı birbirinden ayırır. Sorularda genellikle noktanın bu işlevi sorulur. Yani öğrenciden, kullanılan noktanın tarih bildirmek amacıyla mı kullanıldığını fark etmesi beklenir.
2. Ay Adı Yazıyla Yazılırsa
Eğer tarihte ay adı rakamla değil de yazıyla verilirse ay adının önüne ve arkasına nokta getirilmez. Bu ayrım çok önemlidir. Çünkü bazı sorularda tarih görünse de noktanın yanlış yerde kullanılıp kullanılmadığı sorgulanabilir.
Kuralın özü şudur:
- Gün, ay ve yıl sayıyla yazılıyorsa ayırmak için nokta kullanılabilir.
- Ay adı yazıyla yazılıyorsa ay adının çevresinde nokta olmaz.
3. Saatlerde Nokta Kullanımı
Saat yazımında saat ile dakika arasına nokta konulur. Örneğin:
- 09.15
Bu kullanımda nokta, saati ve dakikayı ayırma görevindedir. LGS'de bu tür örneklerde öğrencinin noktanın görevini belirlemesi beklenir.
LGS İçin Kritik Noktalar
LGS mantığında bu konu daha çok "noktanın işlevini belirleme" şeklinde karşınıza çıkabilir. Bu nedenle sadece örneği görmek yetmez, noktanın neden kullanıldığını da bilmek gerekir.
- Tarih sayıyla yazılmışsa nokta bölümleri ayırabilir.
- Ay adı yazıyla verilmişse ay adının önünde ve arkasında nokta yer almaz.
- Saat yazımında nokta, saat ile dakikayı ayırır.
- Soruda bir nokta hem tarih hem saat içinde geçebilir; görevini bağlama göre belirlemek gerekir.
Sık Karıştırılan Bilgiler
- Her tarih ifadesinde nokta kullanılır sanmak yanlıştır. Özellikle ay adı yazıyla verildiğinde ay adının çevresine nokta getirilmez.
- Saatte kullanılan nokta ile cümle sonundaki noktanın görevi aynı değildir. Saatte nokta, iki bölümü ayırır.
- Tarihte kullanılan nokta da cümleyi bitirme amacı taşımaz; gün, ay ve yılı ayırma görevi görür.
Mini Özet
Bu konuda bilmen gereken temel noktalar şunlardır: Tarihler sayıyla yazıldığında gün, ay ve yıl arasında nokta kullanılabilir. Ay adı yazıyla yazılırsa ay adının önüne ve sonuna nokta gelmez. Saat yazımında ise saat ile dakika noktayla ayrılır. LGS'de önemli olan, örnek içindeki noktanın hangi amaçla kullanıldığını doğru belirlemektir.
