Kısa Giriş
LGS Türkçe dersinde sözcükte anlam konusu, kelimelerin cümle içinde kazandığı anlamı doğru belirlemeyi gerektirir. “Almak” sözcüğü de tek bir anlama bağlı kalmaz; kullanıldığı bağlama göre farklı anlamlar kazanabilir. Bu yüzden cümleyi dikkatle okuyup “almak” sözcüğünün hangi anlamda kullanıldığını ayırt etmek önemlidir.
Konu Anlatımı
“Almak” sözcüğü farklı cümlelerde farklı anlamlar taşıyabilir. Burada önemli olan, sözcüğün tek başına anlamına değil, cümle içindeki kullanımına bakmaktır.
1. İçine sığmak anlamı
Bazı cümlelerde “almak”, bir şeyin başka bir şeyin içine sığması anlamında kullanılır. Bu kullanımda bir nesnenin ya da kişinin bir yere yerleşebilmesi anlatılır.
Bu anlamı fark etmek için cümlede genellikle kap, oda, çanta, kutu gibi içine bir şey alabilecek unsurlar bulunur.
2. Kendine ulaştırılmak veya iletilmek anlamı
“Almak” sözcüğü bazen bir şeyin kişiye ulaştırılması, gönderilmesi ya da iletilmesi anlamında kullanılır. Burada fiziksel olarak bir şeyi eline almak değil, bir bilginin, haberin ya da durumun kişiye ulaşması ön plandadır.
Bu tür kullanımlarda cümlede haber, mesaj, bilgi gibi iletilen unsurlar dikkat çeker.
3. Bir şeyi temizlemek anlamı
Bazı bağlamlarda “almak” sözcüğü temizlemek anlamı taşır. Bu kullanımda bir lekenin, kirin ya da istenmeyen bir durumun giderilmesi anlatılır.
Bu anlamı ayırt ederken cümlede leke, kir, iz gibi temizlenebilecek unsurlara dikkat edilmelidir.
4. Yol gitmek veya mesafe katetmek anlamı
“Almak” sözcüğü kimi cümlelerde yol gitmek, belirli bir mesafeyi aşmak anlamında kullanılır. Burada bir yerden başka bir yere doğru ilerleme ve kat edilen uzaklık söz konusudur.
Bu kullanımda yol, mesafe, uzaklık gibi kavramlar anlamı belirler.
LGS İçin Kritik Noktalar
LGS’de bu konu genellikle bağlama göre sözcük anlamı biçiminde karşınıza çıkar. Soruda “almak” sözcüğü verilir ve hangi cümlede belirli bir anlamda kullanıldığı sorulur. Böyle sorularda sadece sözcüğe bakmak yeterli değildir; cümlenin tamamı değerlendirilmelidir.
Anlamı doğru bulmak için şu adımları izleyebilirsiniz:
- Önce cümlede “almak” sözcüğünün çevresindeki kelimelere bakın.
- Cümlede bir yer kaplama mı, iletilme mi, temizleme mi, yoksa mesafe katetme mi anlatılıyor belirleyin.
- Sözcüğün gerçek görevini bağlamdan çıkarın.
Sık Karıştırılan Bilgiler
Öğrenciler bazen “almak” sözcüğünü her cümlede aynı anlamda düşünür. Oysa bu sözcük, cümleye göre anlam değiştirir.
Özellikle şu noktalar karıştırılabilir:
- İçine sığmak anlamı ile normal bir şeyi edinmek anlamı birbirine karıştırılabilir. Burada dikkat edilmesi gereken, bir şeyin bir yere sığıp sığmadığıdır.
- Kendine ulaştırılmak anlamı ile doğrudan fiziksel olarak almak aynı değildir. Bazen önemli olan şeyin kişiye iletilmesidir.
- Temizlemek anlamındaki kullanım, ilk bakışta fark edilmeyebilir. Cümlede kirin ya da lekenin giderilmesi varsa bu anlama yönelmek gerekir.
- Yol almak ifadesindeki “almak”, bir şeyi elde etmek değil, mesafe katetmek anlamındadır.
Mini Özet
“Almak” sözcüğü LGS Türkçe sözcükte anlam konusunda çok anlamlı bir kelimedir. Bu sözcük;
- içine sığmak,
- kendine ulaştırılmak veya iletilmek,
- bir şeyi temizlemek,
- yol gitmek veya mesafe katetmek anlamlarında kullanılabilir.
Doğru anlamı bulmanın yolu, sözcüğün geçtiği cümleyi dikkatle incelemektir.
Sık Sorulan Sorular
“Almak” sözcüğünün anlamı nasıl belirlenir?
Sözcüğün anlamı tek başına değil, cümledeki bağlamına göre belirlenir. Çevresindeki kelimeler ve cümlenin genel anlamı yol gösterir.
LGS’de bu konu nasıl sorulur?
Genellikle bağlama göre sözcük anlamı soruları içinde gelir. “Almak” sözcüğünün hangi cümlede belli bir anlamda kullanıldığı sorulabilir.
En çok hangi kullanım karıştırılır?
Temizlemek ve mesafe katetmek anlamları, ilk bakışta daha zor fark edilebilir. Bu yüzden cümlenin anlattığı duruma dikkat etmek gerekir.
