Kısa Giriş
Garantili fonlara ilişkin düzenlemelerde garantör ve garanti sözleşmesi önemli bir yer tutar. SPL kapsamında bu konuda özellikle garantörün kim olabileceği, garanti sözleşmesinin nasıl kurulacağı, Kurul’un rolü ve garantinin hangi nitelikleri taşıdığı dikkatle bilinmelidir.
Konu Anlatımı
1. Garantörün Tanımı ve Taşıması Gereken Nitelik
Garantör, garantili yatırım fonlarında, bilgilendirme dokümanlarında belirlenen esaslar çerçevesinde yatırımcılara geri ödeneceği taahhüt edilen yatırım tutarının, fon tarafından karşılanamayan kısmını yatırımcılara geri ödemeyi fona garanti eden taraftır.
Bu kapsamda garantörün, “Derecelendirme Notuna İlişkin Değerlendirme” başlıklı bölümde belirtilen derecelendirme notuna sahip olması zorunludur. Ayrıca garantör olarak banka ile, tabi oldukları mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla yurt dışında yerleşik banka ve sigorta şirketleri kabul edilir.
2. Garanti Sözleşmesinin Kurulması
Garantili fon kurucusu ile garantör arasında bir garanti sözleşmesi imzalanması zorunludur. Bu sözleşmede lehtar, katılma payı sahipleridir.
Sözleşmenin önemli yönlerinden biri, ilk talepte fona ödeme garantisi içermesidir. Ayrıca garanti sözleşmesinin muaccel hale gelmesi durumunda öncelikle kurucunun talebi esas alınır. Kurucunun talepte bulunmaması halinde ise katılma payı sahiplerinden birinin talebi üzerine işlem yapılabilir.
3. Garantiye İlişkin Asgari Unsurlar ve Kurul’un Uygun Görüşü
Garanti sözleşmesinde ve fonun bilgilendirme dokümanlarında garantiye ilişkin bulunması gereken asgari unsurlar Kurul tarafından belirlenir. Bu unsurların, garantili fonun vadesi boyunca korunması zorunludur.
Bunun yanında sadece ilk sözleşme değil, garanti sözleşmesinde sonradan yapılacak değişiklikler için de Kurul’un uygun görüşünün alınması gerekir. Bu nokta, düzenleyici denetimin sözleşme sürecinin tamamına yayıldığını gösterir.
4. Garantinin Hukuki Niteliği
Garanti, fona aittir ve fonun ayrılmaz bir parçasıdır. Bu nedenle garanti, fondan bağımsız düşünülemez.
Ayrıca garanti edilen tutarın ödenmesi herhangi bir koşula bağlanamaz. Bir başka ifadeyle, ödeme için ek şart ileri sürülmesi mümkün değildir. Bunun yanında garantiden cayılamaz. Bu düzenleme, garantinin kesinliğini ve yatırımcı lehine koruyucu niteliğini güçlendirir.
SPL İçin Kritik Noktalar
- Garantörün belirli bir derecelendirme notuna sahip olması zorunludur.
- Garantör; banka ile, tabi oldukları mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla yurt dışında yerleşik banka ve sigorta şirketleri olabilir.
- Garanti sözleşmesinin lehtarı katılma payı sahipleridir.
- Sözleşme, ilk talepte fona ödeme garantisi içermelidir.
- Muacceliyet halinde önce kurucunun talebi, kurucu talepte bulunmazsa katılma payı sahiplerinden birinin talebi dikkate alınır.
- Garanti sözleşmesi ve değişiklikleri için Kurul’un uygun görüşü zorunludur.
- Garanti edilen tutarın ödenmesi koşula bağlanamaz ve garantiden cayılamaz.
Sık Karıştırılan Bilgiler
- Garantörün borcu doğrudan genel bir güvence sağlamak değil, fonun karşılayamadığı kısmı yatırımcılara geri ödemeyi fona garanti etmektir.
- Garanti sözleşmesinin tarafları kurucu ile garantördür; ancak lehtar katılma payı sahipleridir.
- Kurul sadece genel çerçeveyi çizmez; sözleşmede bulunacak asgari unsurları belirler ve değişiklikler için de uygun görüş verir.
- Garanti, isteğe bağlı veya şartlı bir taahhüt değildir. Ödeme hiçbir koşula bağlanamaz ve bu güvenceden dönülemez.
Mini Özet
SPL kapsamında garantöre ve garanti sözleşmesine ilişkin düzenlemelerde dört ana başlık öne çıkar: garantörün niteliği, garanti sözleşmesinin zorunlu yapısı, Kurul’un uygun görüşü ve garantinin koşulsuz niteliği. Garantör belirli nitelikleri taşımalı, sözleşme ilk talepte ödeme garantisi içermeli, gerekli unsurlar Kurul tarafından belirlenmeli ve garanti fonun ayrılmaz bir parçası olarak korunmalıdır.
