Avrupa Ekonomik Topluluğunun Kurulması (AET)
Avrupa Ekonomik Topluluğunun kurulması, KPSS Tarih içinde kronoloji ve sonuç-çıkarım yönüyle dikkat edilmesi gereken bir konudur. Bu başlıkta esas nokta, AET’nin bir anda ortaya çıkmadığını; önce daha dar kapsamlı bir iş birliğiyle başlayıp daha sonra geniş ekonomik bütünleşmeye dönüştüğünü görmektir.
Konunun Temeli
Birliğin temeli, 9 Mayıs 1950 tarihinde Fransa Dışişleri Bakanı Schuman’ın yayımladığı bildiri ile atılmıştır. Bu bildiri, Avrupa’da ekonomik iş birliğinin başlangıç adımı olarak kabul edilir.
Bu gelişmenin ardından Fransa, F. Almanya, Belçika, İtalya, Lüksemburg ve Hollanda’nın katılımıyla 18 Nisan 1951 yılında Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu kurulmuştur. Bu topluluk, ekonomik birleşmenin ilk somut aşamasıdır.
Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğunun başarılı olması, Avrupa’da daha geniş kapsamlı bir ekonomik birleşme isteğini güçlendirmiştir. Bunun sonucunda 1957’de Roma Antlaşması ile Avrupa Ekonomik Topluluğu kurulmuştur.
Kronolojik Sıralama
Konu çalışırken olayların sırasını doğru kurmak önemlidir:
- 9 Mayıs 1950: Schuman Bildirisi yayımlandı.
- 18 Nisan 1951: Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu kuruldu.
- 1957: Roma Antlaşması ile Avrupa Ekonomik Topluluğu kuruldu.
KPSS için Kritik Noktalar
KPSS’de bu konu çoğunlukla kronoloji, neden-sonuç ve çıkarım biçiminde sorulabilir. Özellikle şu ilişkiyi net bilmek gerekir:
- Schuman Bildirisi, sürecin başlangıcıdır.
- Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu, ilk örgütlü ekonomik iş birliği adımıdır.
- Roma Antlaşması ise daha geniş ekonomik birleşmenin sonucu olarak AET’yi ortaya çıkarmıştır.
Sık Karıştırılan Bilgiler
- AET, doğrudan 1950’de kurulmamıştır. 1950 yılı, temelin atıldığı yıldır.
- 1951’de kurulan yapı AET değil, Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğudur.
- 1957’de Roma Antlaşması ile kurulan topluluk Avrupa Ekonomik Topluluğudur.
Mini Özet
Avrupa ekonomik bütünleşmesinin başlangıcı 9 Mayıs 1950’de Schuman Bildirisi ile olmuştur. Ardından 18 Nisan 1951’de Fransa, F. Almanya, Belçika, İtalya, Lüksemburg ve Hollanda tarafından Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu kurulmuştur. Bu girişimin başarılı olması, daha geniş bir ekonomik birleşmeye zemin hazırlamış ve 1957’de Roma Antlaşması ile Avrupa Ekonomik Topluluğu ortaya çıkmıştır.
