Kısa Giriş
Alacağın devrinde en önemli sorunlardan biri, borçlunun devri bilmeden eski alacaklıya ödeme yapmasıdır. SGS açısından bu başlıkta temel kural nettir: Borçlu devirden habersizse ve iyiniyetliyse, eski alacaklıya yaptığı ifa ile borcundan kurtulur.
Konu Anlatımı
Bu konuda çıkış noktası TBK m.186'dır. Alacak devredilmiş olsa bile, borçlunun bu devri bilmemesi ve iyiniyetli olması önem taşır. Eğer borçlu, alacağın devredildiğinden habersiz şekilde eski alacaklıya ödeme yaparsa, bu ödeme geçerli kabul edilir ve borç sona erer.
Burada korunan kişi borçludur. Çünkü borçlu, mevcut durumu bilmeden ve dürüst biçimde hareket ederek ifada bulunmuştur. Bu nedenle aynı borcu bir kez daha yeni alacaklıya ödeme yükü altına sokulmaz.
Ancak bu koruma sınırsız değildir. Borçluya devir bildirildikten sonra artık eski alacaklıya yapılan ödeme korunmaz. Yani bildirimden sonraki ödeme, borçluyu borcundan kurtaran bir ifa sayılmaz.
Bu durumda yeni alacaklı konumundaki devralan, hakkını borçluya karşı ileri sürebilir. Ayrıca önemli noktaya göre devralan, devredene de başvurabilir.
SGS İçin Kritik Noktalar
Bu alt konuda dikkat edilmesi gereken iki unsur birlikte aranır: borçlunun devirden habersiz olması ve iyiniyetli bulunması. Sadece eski alacaklıya ödeme yapılmış olması tek başına yeterli değildir. Koruma için iyiniyet şarttır.
Soru kalıbı genellikle "devirden habersiz eski alacaklıya ödeme" şeklinde gelir. Böyle bir durumda önce borçlunun devri bilip bilmediği, ardından iyiniyetli olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Sık Karıştırılan Bilgiler
En çok karıştırılan nokta, her eski alacaklıya yapılan ödemenin borcu sona erdirdiğinin sanılmasıdır. Oysa bu doğru değildir. Bildirim yapılmışsa artık eski alacaklıya ödeme borçluyu korumaz.
Bir diğer karışıklık da devralanın tamamen korumasız kaldığının düşünülmesidir. Oysa bu çerçevede devralan, devredene başvurabilir.
Mini Özet
Alacak devredilmişse ve borçlu bunu bilmiyorsa, ayrıca iyiniyetliyse, eski alacaklıya yaptığı ödeme ile borcundan kurtulur. Fakat borçluya devir bildirildikten sonra eski alacaklıya yapılan ödeme artık koruma görmez. Bu çerçevede temel dayanak TBK m.186'dır.
