BDS 720 Diğer Bilgiler: Finansal Tablo Görüşü ile Diğer Bilgilere İlişkin Görüşün Etkileşimi
BDS 720 kapsamında denetçi, finansal tablolar dışındaki diğer bilgileri de değerlendirir. Bu diğer bilgiler içinde faaliyet raporu gibi belgeler yer alabilir. Temel nokta şudur: Finansal tablolar için verilen görüş ile diğer bilgilere ilişkin sonuç her zaman aynı olmak zorunda değildir. Özellikle finansal tablolara sınırlı olumlu görüş verildiğinde, bu görüşe yol açan hususun diğer bilgileri etkileyip etkilemediği ayrıca değerlendirilir.
Konu Anlatımı
Diğer bilgiler, finansal tablolarla tutarsızlık içerebilir. Bu nedenle denetçi, yalnızca finansal tablo görüşüne bakarak otomatik bir sonuç oluşturmaz. Önce şu mantık izlenir:
- Finansal tablolar için sınırlı olumlu görüş verilmiştir.
- Bu sınırlı olumlu görüşe neden olan husus belirlenir.
- Ardından bu hususun diğer bilgiler üzerinde etkisi olup olmadığı değerlendirilir.
Burada önemli olan, finansal tablodaki sorun ile diğer bilgiler arasındaki bağlantıdır.
1. Husus diğer bilgileri etkilemiyorsa
Eğer sınırlı olumlu görüşe yol açan konu diğer bilgilerde bir tutarsızlık oluşturmuyorsa, diğer bilgiler açısından olumlu bir değerlendirme mümkün olabilir.
2. Husus diğer bilgileri kısmen etkiliyorsa
Eğer aynı konu diğer bilgileri de etkiliyor ancak etki sınırlı düzeyde kalıyorsa, diğer bilgilere ilişkin sınırlı olumlu sonuç ortaya çıkabilir.
3. Husus diğer bilgileri ciddi şekilde etkiliyorsa
Eğer söz konusu mesele diğer bilgilerde önemli ve yaygın bir sorun yaratıyorsa, diğer bilgilere ilişkin olumsuz görüş söz konusu olabilir.
4. Duruma göre görüş bildirmekten kaçınma
Bazı hallerde değerlendirme yapma imkanı yeterince oluşmazsa, görüş bildirmekten kaçınma da gündeme gelebilir.
Özetle BDS 720'de temel ilişki şudur: Finansal tablolara verilen sınırlı olumlu görüş, diğer bilgiler açısından tek tip sonuç doğurmaz. Sonuç, ilgili hususun diğer bilgileri etkileyip etkilemediğine göre değişir.
SGS İçin Kritik Noktalar
SGS'de bu konu genellikle görüş kombinasyonlarını sorgulayan bir mantıkla karşınıza çıkabilir. Özellikle öncüllü sorularda şu ayrımı net bilmek gerekir:
- Finansal tablo görüşü ile diğer bilgilere ilişkin sonuç birebir aynı olmak zorunda değildir.
- Sınırlı olumlu finansal tablo görüşü, diğer bilgiler için tek başına otomatik olarak sınırlı olumlu sonuç doğurmaz.
- Belirleyici unsur, sınırlı olumlu görüşe neden olan hususun diğer bilgileri etkileyip etkilememesidir.
- Duruma göre olumlu, sınırlı olumlu veya olumsuz sonuç üretilebilir.
- Bazı durumlarda görüş bildirmekten kaçınma da seçenekler arasında yer alabilir.
- I, II ve III numaralı farklı görüş türlerinin üretilebilmesi bu esnek değerlendirme mantığına dayanır.
Sık Karıştırılan Bilgiler
- "Finansal tablolara sınırlı olumlu görüş verildiyse diğer bilgiler de mutlaka sınırlı olumlu olur" düşüncesi yanlıştır.
- Diğer bilgilerde değerlendirme yapılırken asıl soru, finansal tablodaki sorunun diğer bilgilere yansıyıp yansımadığıdır.
- Diğer bilgiler ile finansal tablolar arasında tutarsızlık bulunması, sonucun değişmesine neden olabilir.
- Görüş kombinasyonu sorularında sadece görüş adını değil, görüşün dayandığı sebebin kapsamını da düşünmek gerekir.
Mini Özet
BDS 720 kapsamında finansal tablolar için sınırlı olumlu görüş verilmiş olması, diğer bilgiler için tek bir zorunlu sonuç doğurmaz. Eğer bu görüşe neden olan husus diğer bilgileri etkilemiyorsa olumlu; etkiliyorsa sınırlı olumlu veya olumsuz sonuç ortaya çıkabilir. Duruma göre görüş bildirmekten kaçınma da mümkün olabilir. SGS açısından bu konu, özellikle görüş kombinasyonu mantığıyla önem taşır.
