Kısa Giriş
Elliot Dalga Teorisi, 1930'lu yıllarda Ralph Nelson Elliot tarafından geliştirilmiştir. Bu yaklaşıma göre hisse senedi piyasalarındaki fiyat hareketleri rastgele değil, belirgin modeller çerçevesinde ortaya çıkar. Elliot, bu gözlemini rasyonel bir borsa analizi yöntemi hâline getirmiştir. Teorinin temelinde, her alım ve satım kararının bir bilgi ve nedene dayanması; aynı zamanda yeni bir bilgi ve anlam üretmesi fikri yer alır.
Bu süreçte alım ve satım emirleri birbirini etkileyen bir zincir oluşturur. Zincirin devamı ise döngüsel fiyat hareketlerine yol açar. Bu döngüler tekrar eden modeller meydana getirdiği için belirli ölçüde öngörü üretilebilir.
Konu Anlatımı
Elliot teorisine göre gözle görülebilen bir yükseliş ya da düşüş hareketi 5 dalga hâlinde gelişir. Bu yapıda:
- 1, 3 ve 5 numaralı dalgalar hareketin ana yönünü oluşturur.
- 2 ve 4 numaralı dalgalar ise ana yönün tersine gelişen düzeltme dalgalarıdır.
Burada temel ayrım, hangi dalgaların asıl hareketi taşıdığı ve hangilerinin geçici geri çekilme niteliğinde olduğudur. Ana doğrultuyu belirleyen dalgalar 1, 3 ve 5 iken, 2 ve 4 bu ana hareket içinde ortaya çıkan düzeltmeleri temsil eder.
Elliot Dalga Teorisi'nde düzeltme aşaması ise 3 dalgada tamamlanır. Bu dalgalar rakamla değil, harflerle gösterilir. Düzeltme dalgaları:
- A
- B
- C
şeklindedir.
Bu yapıda:
- A ve C dalgaları düzeltmenin yönünü belirler.
- B dalgası ise düzeltmenin yönüne ters gelişen tepki dalgasıdır.
Yani 5 dalgalı yapı, etki hareketini; 3 dalgalı yapı ise düzeltme hareketini ifade eder. Bu ayrım, konunun en temel iskeletidir.
Teoriye göre 5 dalgalık her bir etki, kendisinden daha büyük bir etkinin alt dalgalarından birini oluşturur. Bu durum, dalga yapısının yalnızca tek bir ölçekte değil, farklı büyüklüklerde de incelenebildiğini gösterir.
Bütün dalgalar göreceli olarak kategorize edilebilir. Elliot bu sınıflamayı 9 derece altında ele almıştır. Bu dereceler, seans içi dakikalık grafiklerden yüzyıllık grafiklere kadar uzanan bir çerçevede değerlendirilir. Söz konusu 9 derece şunlardır:
- grand supercycle
- supercycle
- cycle
- primary
- intermediate
- minor
- minute
- minuette
- subminuette
Bu nedenle dalga analizi, farklı zaman ölçeklerinde birbirinin içinde yer alan yapılar şeklinde düşünülmelidir.
SPL İçin Kritik Noktalar
SPL kapsamında bu konuda en önemli ayrım, etki ve düzeltme hareketlerinin karıştırılmamasıdır. 5 dalgalı yapı ana hareketi, 3 dalgalı yapı ise düzeltmeyi anlatır.
Özellikle şu noktalar dikkatle öğrenilmelidir:
- 1, 3 ve 5 ana yön dalgalarıdır.
- 2 ve 4 düzeltme dalgalarıdır.
- Düzeltme hareketi 3 dalgadan oluşur.
- Düzeltme dalgaları rakamla değil harfle gösterilir.
- A ve C düzeltmenin yönündedir.
- B, düzeltmenin ters yönünde gelişen tepki dalgasıdır.
- Her 5 dalgalık etki, daha büyük bir dalga yapısının parçası olabilir.
- Dalgalar farklı derecelerde sınıflandırılabilir.
Sık Karıştırılan Bilgiler
Elliot Dalga Teorisi'nde en sık karıştırılan noktalardan biri, 2 ve 4 numaralı dalgaların ana yön dalgası sanılmasıdır. Oysa bunlar düzeltme dalgalarıdır.
Bir diğer karışıklık, 3 dalgalı düzeltme yapısının da rakamlarla gösterildiğinin düşünülmesidir. Halbuki düzeltme hareketleri A, B ve C harfleriyle ifade edilir.
Ayrıca B dalgası çoğu zaman A ve C ile aynı doğrultuda sanılabilir. Ancak B dalgası, düzeltmenin yönüne ters ilerleyen tepki dalgasıdır.
Son olarak, 5 dalgalık bir yapının tek başına ve bağımsız olduğu düşünülmemelidir. Teoriye göre bu yapı, daha büyük bir etkinin alt dalgası olabilir.
Mini Özet
Elliot Dalga Teorisi, fiyat hareketlerinin tekrar eden modeller oluşturduğu fikrine dayanır. Gözle görülür yükseliş veya düşüş hareketi 5 dalga hâlinde gelişir. Bu yapıda 1, 3 ve 5 ana yönü; 2 ve 4 ise düzeltmeleri gösterir. Düzeltme aşaması 3 dalgada tamamlanır ve A-B-C harfleriyle ifade edilir. A ve C düzeltmenin yönünde, B ise ters yönünde oluşur. Dalgalar ayrıca farklı zaman ölçeklerinde 9 ayrı derece altında değerlendirilebilir.
