Kısa Giriş
TFRS 5 kapsamında satış maliyetleri, KGK Bağımsız Denetçilik Sınavı açısından tanımı ve kapsamı net bilinmesi gereken başlıklardan biridir. Bu konuda temel nokta, hangi maliyetlerin satış maliyeti sayıldığı ve hangi unsurların kapsam dışında bırakıldığıdır.
Konu Anlatımı
Satış maliyetleri; bir varlığın veya elden çıkarılacak varlık grubunun elden çıkarılmasıyla doğrudan ilişkilendirilebilen ek maliyetlerdir. Burada iki unsur birlikte aranır:
- Maliyet, elden çıkarmayla doğrudan ilişkili olmalıdır.
- Maliyet, ek maliyet niteliği taşımalıdır.
Bu tanımda özellikle dikkat edilmesi gereken bir sınır vardır. Her maliyet satış maliyeti değildir. TFRS 5 kapsamında finansman maliyetleri ve gelir vergisi gideri satış maliyetleri içinde yer almaz.
Bu nedenle bir maliyet kalemini değerlendirirken şu mantık izlenmelidir:
- Elden çıkarma işlemiyle doğrudan bağlantısı var mı?
- Ek maliyet niteliğinde mi?
- Finansman maliyeti mi?
- Gelir vergisi gideri mi?
İlk iki soruya evet, son iki soruya hayır cevabı veriliyorsa, ilgili unsur satış maliyeti kapsamına girer.
KGK için Kritik Noktalar
KGK Bağımsız Denetçilik Sınavı açısından bu alt konuda en sık yoklanan alan, satış maliyetlerinin kapsamının doğru belirlenmesidir. Özellikle tanım sorularında şu ayrımlar önemlidir:
- Doğrudan ilişki aranır.
- Ek maliyet olma şartı aranır.
- Finansman maliyetleri kapsam dışındadır.
- Gelir vergisi gideri kapsam dışındadır.
Sık Karıştırılan Bilgiler
Satış maliyeti denildiğinde tüm satışla ilgili giderlerin kapsama girdiği düşünülebilir. Ancak TFRS 5 bu konuda daha sınırlı bir yaklaşım benimser.
Karıştırılan noktalar şunlardır:
- Elden çıkarmayla dolaylı bağlantılı giderler, tanım açısından yeterli değildir.
- Normal işletme giderleri ile ek maliyetler aynı şey değildir.
- Finansman maliyetleri satış maliyeti değildir.
- Gelir vergisi gideri satış maliyeti değildir.
Mini Özet
TFRS 5'e göre satış maliyetleri, bir varlığın veya elden çıkarılacak varlık grubunun elden çıkarılmasıyla doğrudan ilişkilendirilebilen ek maliyetlerdir. Ancak finansman maliyetleri ile gelir vergisi gideri bu kapsamın dışında tutulur. KGK Bağımsız Denetçilik Sınavı için en kritik ayrım, doğrudan ilişki ve ek maliyet şartının birlikte aranmasıdır.
