Kısa Giriş
Virgül, KPSS Türkçe konularında hem kural bilgisi hem de doğru kullanım açısından dikkat isteyen noktalama işaretlerinden biridir. Sorularda bazen virgülün hangi görevle kullanıldığı sorulur, bazen de yanlış kullanımı bulmanız istenir. Bu nedenle virgülün temel işlevlerini ve kullanılmaması gereken yerleri net biçimde bilmek gerekir.
Konu Anlatımı
1. Eş görevli sözcük veya sözcük öbeklerinin arasına konur
Aynı görevde kullanılan sözcükleri ya da söz öbeklerini ayırmak için virgül kullanılır. Bu kullanım, cümlede sıralama ve açıklık sağlar.
2. Sıralı cümleleri ayırmada kullanılır
Birbiri ardınca gelen, anlamca ilişkili sıralı cümleler virgülle ayrılır. Örnek: Bana yazdıklarını okudum, çok etkilendim. Bu tür sorularda virgülün cümleleri ayırma görevi öne çıkar.
3. Cümlede özel olarak vurgulanması gereken ögelerden sonra konur
Cümlede özellikle öne çıkarılmak istenen ögeden sonra virgül getirilebilir. Örnek: Aşk, içimizde sonsuzluğa açılan penceredir. Burada vurgu yapılan unsur virgülle belirginleştirilmiştir.
4. Tırnak içinde verilmeyen alıntı cümlelerden sonra kullanılır
Bir söz doğrudan tırnak içinde verilmemişse, aktarılan bölümden sonra virgül kullanılabilir. Örnek: Kendine iyi bak, dedi usulca. Bu kullanım, aktarılan söz ile söyleyen kısmı ayırır.
5. Ara sözleri ve ara cümleleri ayırmak için kullanılır
Cümlenin akışını kısa süreli kesen ara sözler ve ara cümleler iki virgül arasında gösterilir. Örnek: Annem, beni en çok seven insan, yine beni bekliyordu. Örnek: Arkadaşlar, müsaade ederseniz, size bir şey söyleyeceğim. KPSS’de bu kullanım çok sık karıştırılır. Ara söz çıkarıldığında cümlenin ana yapısı bozulmamalıdır.
6. Peki, evet, hadi gibi sözcüklerden sonra kullanılır
Cümle başında kullanılan bazı geçiş ve seslenme niteliğindeki sözcüklerden sonra virgül gelir. Bu kullanım, sözün başlangıcını daha belirgin hâle getirir.
7. Anlam karışıklığını önlemek için kullanılır
Bazı cümlelerde virgül kullanılmadığında anlam değişebilir ya da karışabilir. Bu durumda virgül, anlamı netleştirmek için kullanılır. Örnek: Yaşlı, adamı iyice çileden çıkarttı. Burada virgülün yeri anlamı doğrudan etkiler.
8. Bu, şu, o zamirleri özne olduğunda kullanılır
Bu, şu ve o sözcükleri zamir olarak özne görevinde kullanıldığında ardından virgül getirilebilir. Örnek: O, eskiye bir sünger çekmişti. Bu ayrım, sözcüğün zamir görevini belirginleştirir.
9. Kısaltmalarla ilgili dikkat çeken nokta
Arasına nokta konulan tek kısaltma ifadesi virgül konusunda ayırt edilmesi gereken özel bilgiler arasında yer alır. Bu başlık, soru mantığında istisna bilgisi olarak karşınıza çıkabilir.
KPSS İçin Kritik Noktalar
KPSS’de virgül soruları çoğunlukla dört biçimde gelir: noktalama işaretinin görevini belirleme, doğru noktalama kullanımını seçme, işaret ile işlevi eşleştirme ve yanlış kullanımı bulma.
Bu nedenle özellikle şu alanlara dikkat edilmelidir:
- Sıralı cümleleri ayırma görevi
- Vurgulanmış ögeden sonra kullanımı
- Tırnak dışı alıntı cümlelerden sonra kullanımı
- Ara söz ve ara cümleleri ayırma görevi
- Peki, evet, hadi gibi sözcüklerden sonra gelişi
- Anlam karışıklığını önleme amacıyla kullanımı
- Bu, şu, o zamirleri özne olduğunda kullanımı
Sık Karıştırılan Bilgiler
Zarf-fiil eki almış sözcüklerden sonra virgül konmaz
Bu kural çok önemlidir. Örnek: Her şeyi arkasında bırakıp gidiyordu buralardan. Burada zarf-fiilden sonra virgül kullanılmaz.
Şart ekinden sonra virgül konmaz
Şart anlamı taşıyan yapılardan sonra da virgül getirilmez. Örnek: Ne istediğinizi bilmezseniz hayatın içinde savrulursunuz. Bu tür kullanımlarda virgül koymak yanlış kabul edilir.
Anlam karışıklığı oluşturan cümlelere dikkat edilmelidir
Bazı cümlelerde virgülün olup olmaması anlamı değiştirir. Sorularda özellikle bu ayrım üzerinden yanlış kullanım sorulabilir.
Mini Özet
Virgül; eş görevli sözcükleri ayırır, sıralı cümleleri böler, vurgu yapılan ögeden sonra gelir, tırnak dışı alıntı sözleri ayırır, ara söz ve ara cümleleri gösterir, bazı sözcüklerden sonra kullanılır ve anlam karışıklığını önler. Ayrıca bu, şu, o zamirleri özne olduğunda da kullanılabilir. Buna karşılık zarf-fiil eki ve şart eki sonrasında virgül getirilmez.
Sık Sorulan Sorular
Virgül en çok hangi görevleriyle sorulur?
Genellikle sıralı cümleleri ayırma, ara sözü ayırma, alıntı cümleden sonra gelme ve anlam karışıklığını önleme görevleriyle sorulur.
Zarf-fiilden sonra virgül gelir mi?
Hayır. Zarf-fiil eki almış sözcüklerden sonra virgül konmaz.
Şart ekinden sonra virgül kullanılır mı?
Hayır. Şart ekinden sonra virgül konmaz.
Bu, şu, o sözcüklerinden sonra her zaman virgül gelir mi?
Hayır. Bu sözcükler zamir olarak özne görevinde kullanıldığında virgül kullanılır.
Ara söz nasıl anlaşılır?
Ara söz, cümlenin ana yapısından çıkarıldığında temel anlamı bozmayan bölümdür ve iki virgül arasında gösterilir.
