Kısa Giriş
KPSS Türkçe bölümünde yazım kuralları, dikkat gerektiren alanlardan biridir. Bu başlıkta özellikle deyimlerin yazılışı ve ikilemelerin yazılışı öne çıkar. Sorularda çoğu zaman bir ifadenin ayrı mı bitişik mi yazıldığı sorgulanır. Bu nedenle kuralı net bilmek ve kalıplaşmış kullanımları ayırt etmek gerekir.
Konu Anlatımı
1. Deyimlerin Yazılışı
Deyimler ayrı yazılır. KPSS'de en temel kurallardan biri budur. Bir söz grubu deyim özelliği taşıyorsa genel olarak kelimeler bitiştirilmez.
Bu noktada soru kökü genellikle doğru yazımı buldurmaya ya da yazım yanlışını fark ettirmeye yöneliktir. Bu yüzden deyim gördüğünüzde ilk olarak ayrı yazım ihtimalini düşünmelisiniz.
2. İkilemelerin Yazılışı
İkilemeler ayrı yazılır. Aynı sözcüğün tekrarıyla, yakın anlamlı ya da sesçe benzer sözcüklerle kurulan ikilemelerde temel kural ayrı yazımdır.
Ayrıca iyelik eki veya ismin hâl ekleri kullanılarak yapılan ikilemeler de ayrı yazılır. Bu ayrıntı KPSS açısından önemlidir çünkü sorularda ek almış yapılar özellikle kullanılabilir.
İkilemelerin arasına noktalama işareti konmaz. Yani ikileme kurulurken virgül, kısa çizgi ya da başka bir işaret kullanılmamalıdır.
Bunun yanında bazı ikilemeler kalıplaşarak isim oluşturmuştur ve bitişik yazılır. Sorularda asıl dikkat edilmesi gereken noktalardan biri budur. Genel kural ayrı yazım olsa da kalıplaşmış ve artık ad olmuş yapılar bitişik yazılabilir.
3. Konuyla Birlikte Dikkat Edilmesi Gereken Yazım Noktaları
Bu alt konuda sorular bazen benzer yazım kurallarıyla birlikte verilebilir. önemli noktalar şunlardır:
- Ara yönleri belirten sözcükler bitişik yazılır.
- Ev sözcüğü ile oluşan birleşik sözcükler bitişik yazılır.
- Sözcüklerden her ikisi ya da ikincisi birleşik sözcük oluştururken anlamını yitirip yeni bir yapı oluşturabilir.
- Küçükayı, yıldız adı olarak bitişik yazılır.
- Alt ve üst sözcükleri yer anlamı barındırıyorsa ayrı yazılır.
Bu kurallar doğrudan deyim ve ikileme kuralı olmasa da KPSS'de aynı soru içinde birden fazla yazım kuralı karşılaştırılabilir.
KPSS İçin Kritik Noktalar
KPSS'de bu konuda en çok şu mantık öne çıkar:
- Deyim gördüğünüzde önce ayrı yazımı kontrol edin.
- İkilemelerde temel kuralın ayrı yazım olduğunu unutmayın.
- Ek almış ikilemeler de ayrı yazılır.
- İkilemelerin arasına noktalama işareti getirilmez.
- Kalıplaşıp isimleşen ikilemeler genel kuralın istisnası olabilir.
- Sorularda benzer görünen birleşik sözcüklerle deyim ve ikilemeler karıştırılabilir.
KPSS'de soru kalıpları genellikle şu biçimlerde karşınıza çıkabilir: doğru ya da yanlış yazımı belirleme, yazım kuralını uygulama, kural ile örneği eşleştirme, hangisinde yazım yanlışı olduğunu bulma.
Sık Karıştırılan Bilgiler
- Deyimler ile birleşik sözcükler aynı şey değildir. Deyimler ayrı yazılır.
- Her ikileme bitişik yazılmaz. Asıl kural ayrı yazımdır.
- Ek almış ikilemelerde de ayrı yazım korunur.
- İkilemelerin arasına işaret konması yazım yanlışıdır.
- Kalıplaşmış bazı yapılar isimleştiğinde bitişik yazılabilir; bu yüzden her örneği otomatik olarak aynı kurala bağlamamak gerekir.
- Alt ve üst sözcükleri her zaman bitişik sanılmamalıdır. Yer anlamı varsa ayrı yazılır.
Mini Özet
Deyimler ayrı yazılır. İkilemeler ayrı yazılır. İyelik eki veya hâl eki alarak kurulan ikilemeler de ayrı yazılır. İkilemelerin arasına noktalama işareti konmaz. Ancak bazı ikilemeler kalıplaşarak isimleştiği için bitişik yazılabilir. KPSS'de bu konu en çok doğru yazımı seçme ve yazım yanlışını bulma biçiminde sorulur.
