Kısa Giriş
KPSS Türkçe bölümünde yazım kuralları, dikkat isteyen konular arasında yer alır. Özellikle kısaltmaların yazımı ve sayıların yazımı, soru köklerinde sıkça yanlış-doğru ayırt etme biçiminde karşınıza çıkabilir. Bu başlıkta temel kuralları sade biçimde ele alıp KPSS açısından önemli ayrıntıları vurgulayacağız.
Konu Anlatımı
1. Kısaltmaların Yazımı
Kurum ve kuruluş adlarının kısaltmaları, kelimelerin ilk harfleri büyük yazılarak oluşturulur ve harflerin arasına nokta konmaz.
Kısaltmalarda eklerin yazımı önemlidir:
- Kısaltma büyük harflerle yapılmışsa gelen ek kesme işaretiyle ayrılır.
- Kısaltma küçük harflerle yapılmışsa gelen ek noktayla ayrılır.
Bu ayrım KPSS'de en çok sorulan noktalardan biridir. Sorularda genellikle ekin kesmeyle mi yoksa noktayla mı ayrılacağı test edilir.
Ayrıca ağırlık ölçülerine gelen ekler de kesme işareti ile ayrılır. Bu kural, sayı ve ölçü yazımında dikkat edilmesi gereken özel bir ayrıntıdır.
2. Sayıların Yazımı
Sayılar hem rakamla hem yazıyla gösterilebilir. Ancak yazıyla yazıldıklarında bazı kurallara dikkat edilir.
Sayıların yazıyla yazılması
Sayılar yazıyla yazılırken her basamak ayrı yazılır. Bu yüzden sayı yazılırken parçalar ayrı verilir.
Buna karşılık çek ve senetlerde sayılar bitişik yazılır. Örneğin 732 sayısı, bu tür kullanımlarda “yediyüzotuziki” biçiminde yazılır.
İskambil oyunlarının adları
Sayılardan oluşan iskambil oyunu adları bitişik yazılır. Bu da sayı yazımı içinde özel olarak bilinmesi gereken bir kuraldır.
Sayılara gelen ekler
Sayılara gelen ekler kesme işareti ile ayrılır. Burada en önemli nokta, ekin sayının yazılışına göre değil okunuşuna göre getirilmesidir. KPSS'de bu ayrıntı çok sık yoklanır.
Sıra sayılarına gelen ekler
Sıra sayılarına gelen ekler iki şekilde gösterilebilir. Bu başlıkta önemli olan, sıra sayı eklerinin gösteriminde iki farklı kullanımın mümkün olduğunun bilinmesidir.
Üleştirme sayıları
Üleştirme sayıları rakamla değil, yazıyla ifade edilir. Bu nedenle bu tür sayılarda rakam kullanımı yazım yanlışı oluşturabilir.
Üslü sayılar
Üslü sayılara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu kural, sayılara gelen eklerle ilgili genel kuraldan ayrı olarak özellikle bilinmelidir.
KPSS İçin Kritik Noktalar
KPSS'de bu konudan gelen sorular çoğunlukla şu mantıkla hazırlanır:
- Doğru ve yanlış yazımı ayırt etme
- Verilen örnekte hangi kuralın uygulandığını bulma
- Kural ile örneği eşleştirme
- “Hangisinde yazım yanlışı vardır?” türü seçenekli sorular
Bu nedenle özellikle şu noktaları net bilmelisiniz:
- Büyük harfli kısaltmalarda ek kesme işaretiyle ayrılır.
- Küçük harfli kısaltmalarda ek noktayla ayrılır.
- Ağırlık ölçülerine gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır.
- Sayılara gelen ekler sayının okunuşuna göre getirilir.
- Üleştirme sayıları yazıyla yazılır.
- Üslü sayılarda ekler kesmeyle ayrılmaz.
Sık Karıştırılan Bilgiler
- Kısaltmanın büyük ya da küçük harfle yapılmış olması, ekin yazımını değiştirir.
- Sayıya gelen ek, rakama bakılarak değil okunuşa göre belirlenir.
- Her sayı yazıyla yazıldığında bitişik yazılmaz; çek ve senetlerde bitişik yazım söz konusudur.
- Üleştirme sayıları rakamla değil yazıyla verilir.
- Üslü sayılar, ek alma bakımından normal sayı kullanımından ayrılır.
Mini Özet
Kısaltmalarda temel ölçü, kısaltmanın büyük harfli mi küçük harfli mi olduğudur. Büyük harfli kısaltmalarda ek kesmeyle, küçük harfli kısaltmalarda noktayla ayrılır. Sayılarda ise yazıyla yazım, eklerin okunuşa göre getirilmesi, sıra sayılarının gösterimi, üleştirme sayılarının yazıyla verilmesi ve üslü sayılarda kesme kullanılmaması temel kurallardır. KPSS'de bu başlık daha çok ayrıntı fark ettiren yazım soruları şeklinde gelir.
